زمین شناسی

X

زمین شناسی

علمی...مطالبی در مورد علوم زمین و زمین شناسی


	رولینگ....2 روزنامه وال استریت ژورنال سایت خود را مجددا با خبر جدیدی به روز کرده است. این بار صحبت هایی که امروز صبح در دادگاه انجام شده را بخوانید. استیو وندر آرک در صحبت های خود اعلام کرد که او هنوز خودش را به عنوان بخشی از جامعه ی طرفداران هری پاتر می داند. جزو آنهایی که بخش اعظمی از اوقات فراغت خود را صرف تمام اموری که مربوط به هری پاتر می شد کردند. او بعد از مکثی ادامه داد: “من این کار رو کرده بودم.” بعد از آن جمله ش را عوض کرد و گفت: “من این کار رو کردم.” امروز USA Today هم نوشت که وندر آرک گفته است: “همین طوره… همین طوره…” او دچار لکنت شده بود، بین جملاتش وقفه می افتاد. “سخت بود چون انتقادات زیادی نسبت به این کار وجود داشت، مسلما و قصد هیچ وقت این نبود که… این بخشی مهمی از زندگی من هست، به خاطر ۹ سال تمام یا بیشتری که وقت برای این کار گذاشتم.” بقیه گزارش های امروز از دادگاه را در ادامه ی خبر بخوانید… بعد از اظهارات امروز در دادگاه، قاضی رابرت پاتسرون با قطع اظهارات سوالی را در دادگاه بیان کرد. وال استریت ژورنال این طور نوشت: قاضی پاترسون عینک خود را در آورد و رو به حظار کرد. “من نگران این مسئله هستم که این مورد قضایی بیشتر از اینکه توسط متهم و شاکی پیش بره، توسط وکلای قانونی جلو برده بشه.” او با ابراز تاسف ادامه داد: “استفاده ی درست از مواردی که شامل حقوق مولف میشن از یک طرف، و یک کمپانی بزرگ هم در طرفی دیگر… جامعه بایستی بدونه و ببینه که اگر راهی برای حل این ماجرا نیست، به خاطر این هست که شکایت قوی در این مورد وجود داره و این میتونه از یک راه یا راه های دیگری پیش بره. استفاده ی درست از مواردی که حاوی حقوق مولف میشن واضح نیست.” استفاده ی درست از مواردی که شامل حقوق مولف می شوند، قانونی در ایالات متحده است که توسط ویکی پدیا این طور تعریف شده است: “استفاده ی محدود از مواردی که شامل حقوق مولف می شوند که نیازی به گرفتن اجازه از صاحب آن اثر ندارد، مثل استفاده برای تحقیق یا نقد و بررسی.” HaRrY PoTtEr \|+\| نوشته شده توسط میترا محمدی در پنجشنبه 1387/01/29 \|


	عَقیق گونه‌ای سنگ گران‌بها است. عقیق سنگی سیلیسی و نوعی از در کوهی است که بیشتراز سنگ یمانی تشکیل شده‌است. ویژگی عقیق ریزدانه بودن آن و روشنی رنگش است. عقیق درخشنده و دارای چمک بلورین می باشد. بهترین آن سرخ و زرد و سفید است. گونه‌ای از آن ک ه ذرات فراوان میکا دارد و براق است دلربا نامیده می‌شود. \|+\| نوشته شده توسط میترا محمدی در پنجشنبه 1387/01/29 \|


	کانی ها... زُمُرُّد گونه‌ای سنگ گران‌بها است. اين سنگ که از سيليکات آلومینیوم و بریلیوم تشکیل شده در سنگهاي پگماتیت يافت می‌شود. واژهٔ زمرد عربی‌شدهٔ «اسماراگدوس » یونانی است. که خود گویا از واژه‌ای سانسکریت به معنی سبز گرفته شده. نام اصلی فارسی آن دوال يا دوبال است. در باور قدیمی، زمرد را دفع‌کننده بیماری صرع و کورکنندهٔ مار می‌پنداشتند. زمرد در قدیم در مصر باستان و اتریش و سوات در شمال پاکستان استخراج می‌شد. امروزه بهترین زمردها از معدن موزو در کشور کلمبیا استخراج می‌شود. خواص زمرد سنگ زمرد با وجود مدارات و ذرات و انرژِی های درمانی جهت درمانهای زیر مفید می باشد: درمان بیماری های عصبی ، اختلالات روانی ، افسردگی ، اضطراب تثبیت انرژی درمانگر بر روی بیمار درمان بی خوابی و کم خوابی و آرامش بخشیدن به افراد درمان انواع دردهای معده \|+\| نوشته شده توسط میترا محمدی در پنجشنبه 1387/01/29 \|


	رولینگ.... امروز دادگاه رسیدگی به شکایت رولینگ مبنی بر انتشار فرهنگ نامه ی مستقل وب سایت طرفداری هری پاتر HPLexicon هست که مدیر آن، Vander Ark معروف است که قرار است با کمک انتشارات RDR’s book این فرهنگ نامه را منتشر کنند که با شکایت رولینگ، این مورد در دست رسیدگی است. این دادگاه در “یو،اس استریکت کورت” در “منهتن” امریکا برگزار می شود. گفتنی است که رولینگ شکایتش از این ناشر را سال گذشته اعلام کرده است. رولینگ یکی از طرفداران پروپاقرص سایت “واژه نامه هری پاتر” است که “وندر آرک” راه اندازی کرده، اما او برای چاپ کتاب خواهان این است که حق کپی رعایت شود. این دادگاه جنجال بسیار زیادی را در تمام رسانه های بین المللی از جمله خبرگزاری های ایرانی (خبرگزاری فارس، ایرنا، مهر و…) به راه انداخته است. گوشه هایی از صحبت های جی.کی.رولینگ به عنوان شاکی و انتشارات مذکور به عنوان متهم را در ادامه خبر بخوانید… رولینگ با همراهی محافظین خود برای در امان ماندن از دست طرفدارهایی که با دیدن او به حد مرگ ذوق می کنند، برای دفاع از حق خود به دادگاه مراجعه کرد. رولینگ با اشاره به اینکه بعضی از طرفداران قصد دارند با سواستفاده از کتاب او به ثروت هنگفتی دست پیدا کنند، شکایات خود را بیان کرد. او گفت دیگر چه دلیلی دارد خوانندگان کتاب های مربوط به امور خیریه من را بخرند؟ کتاب های کوییدیچ در گذر زمان و جانوران شگفت انگیز و زیستگاه آنها به لطف Vander Ark به صورت کامل کپی شده است و دیگر چه دلیلی به خریدن آن وجود دارد؟ “همه ی ما میدونیم که من به اندازه ی کافی پول به دست آورده ام که این شکایت و این قضیه را برای مسائل مالی انجام ندم.” “اونها به طرز مسخره ای کتاب من رو از اول تا آخر کپی کرده اند و به شکل درهم و برهمی اون رو چیده اند و قصد فروشش رو دارند.” “اگر انتشار این کتاب مجاز شمرده بشه از طرف دادگاه، از این به بعد باید منتظر Lexicon های بعدی باشیم که اثر یه نویسنده رو با بالا و پایین کردن، دوباره به خورد خوانندگان میدن. این کتاب هیچ چیز جدیدی نداره و اصلا به عنوان تفسیر و آنالیز هری پاتر نیست. این کپی ناشیانه و بی رحمانه از هری پاتر هست.” “من سال ها تلاش کردم تا جلوی این دزدی ها و این حق کشی ها رو از اثر خودم بگیرم.” بانو رولینگ در ادامه گفت: “نمیخوام گریه کنم، چون من یه بریتانیایی هستم. اما کتاب های هری پاتر مث ل بچه های من هستن. این دادگاه و این ماجراها باعث شده من در عرض این یک ماه نوشتن رمان جدیدم رو به تعویق بندازم، زیرا تمام حواس من معطوف به این قضیه شده و امکان بروز خلاقیت از من سلب شده.” بعد از آن جو قسمت هایی که Lexicon عینا از کتاب کپی کرده را بیان کرد و اظهار داشت این کتاب فقط یک کپی مسخره از کتاب خودش خواهد بود. فردا قرار است خود Vander Ark به دادگاه بیاید. منتظر خبرهای بعدی ما باشید. HaRrY PoTtEr \|+\| نوشته شده توسط میترا محمدی در پنجشنبه 1387/01/29 \|


	کانی ها... زُمُرُّد گونه‌ای سنگ گران‌بها است. اين سنگ که از سيليکات آلومینیوم و بریلیوم تشکیل شده در سنگهاي پگماتیت يافت می‌شود. واژهٔ زمرد عربی‌شدهٔ «اسماراگدوس » یونانی است. که خود گویا از واژه‌ای سانسکریت به معنی سبز گرفته شده. نام اصلی فارسی آن دوال يا دوبال است. در باور قدیمی، زمرد را دفع‌کننده بیماری صرع و کورکنندهٔ مار می‌پنداشتند. زمرد در قدیم در مصر باستان و اتریش و سوات در شمال پاکستان استخراج می‌شد. امروزه بهترین زمردها از معدن موزو در کشور کلمبیا استخراج می‌شود. خواص زمرد سنگ زمرد با وجود مدارات و ذرات و انرژِی های درمانی جهت درمانهای زیر مفید می باشد: درمان بیماری های عصبی ، اختلالات روانی ، افسردگی ، اضطراب تثبیت انرژی درمانگر بر روی بیمار درمان بی خوابی و کم خوابی و آرامش بخشیدن به افراد درمان انواع دردهای معده \|+\| نوشته شده توسط میترا محمدی در پنجشنبه 1387/01/29 \|


	پروفسور اسلاگهورن... در یک مصاحبه جدید با جیم براوبنت، کسی که قرار است در ششمین فیلم هری پاتر نقش اسلاگهورن را بازی کند، او تصدیق کرده است که “طرفدار کشته و مرده” کتاب های هری پاتر نیست. او توضیح داد: “این در واقع متعلق به نسل من نیست. اما کتاب اولش رو خوندم، فیلم هاش رو هم دیدم. از ششمیش خوشم اومد، که خودم توش بازی می کنم. اما باید اعتراف کنم که همه ی کتاباش رو نخوندم. او در مورد بازی نقش اسلاگهورن اضافه کرد: “دوست دارم مجادله کنم، فیلم های بزرگ و کوچیک. محدوده ای بزرگ از بخش های متفاوت.” HaRrY PoTtEr \|+\| نوشته شده توسط میترا محمدی در پنجشنبه 1387/01/29 \|


	کانی ها... بلندروی یا اسفالریت (ZnS) یکی از کانی‌های طبیعی بوده و سنگ معدن اصلی روی است که معمولاً با مقداری آهن همراه‌است. \|+\| نوشته شده توسط میترا محمدی در پنجشنبه 1387/01/29 \|


	كاني هاي قشنگ قشنگ ادامه مطلب \|+\| نوشته شده توسط میترا محمدی در پنجشنبه 1386/02/27 \|


	نمونه سوالات طبقه بندی امتحان نهايي زمين شناسي سوم تجربي فصل اول تفسير كردن در دانش زمين شناسي اهميت زيادي دارد .علت اين امر چيست؟ دو مرحله از مراحل علم آموزي را بنويسيد. در هر يك از موارد زير ،ارتباط علم زمين شناسي ، با كدام يك از شاخه هاي مختلف علوم تجربي بيان شده است؟ الف- مطالعه و بررسي تاريخچه ي حيات ب- مطالعه ي حركت سياره ي مريخ تغيير در مدل ها نشانه ي چيست؟ در هر يك از موارد زير ، كدام مرحله از مراحل اصلي حل مسلئل علمي انجام گرفته است؟ الف- باترازو جرم كاني كوارتز را اندازه گيري كرده ايم. ب- با داشتن اطلاعات پايه ، دليل انقراض دايناسورها را شرح دهيم. كاربرد علم زمين شناسي را در بخش صنعت بنويسيد. فرضيه سازي چيست؟ دو مرحله ي اساسي براي علم آموزي را نام ببريد. دو شاخه از علوم تجربي را كه با زمين شناسي در ارتباط هستند نام ببريد. فرضيه سازي چيست؟ در هر يك ازموارد زير ، ارتباط علم زمين شناسي با كداميك از شاخه هاي مختلف علوم تجربي بيان شده است. الف - بررسي تاريخچه ي حيات و تحولات موجودات زنده ب- بررسي خواص و تركيب كاني هاي موجود در سنگ گرانيت در زمين شناسي تفسير كردن اهميت فراواني دارد علت را توضيح دهيد. منظور از فرضيه سازي چيست وبراي اثبات آن چه اقدامي بايد كرد؟ شكل يك كاني چه تاثيري بر چگالي آن دارد؟ منظور از اندازه گيري در حل مسائل علمي چيست؟ درهر يك از موارد زير ، علم زمين شناسي در چه زمينه اي به انسان خدمت مي كند؟ الف – اكتشاف ذخاير مس ب- حفاظت از خاك يك فرضيه ي علمي و منطقي داراي كدام ويژگي هاست؟ علم زمين شناسي، در زمينه ساختمان سازي از چه راه هايي درخدمت انسان قرار مي گيرد؟ دنبا له ی سوالات را در ادامه ی مطلب بخوانید. ادامه مطلب \|+\| نوشته شده توسط میترا محمدی در چهارشنبه 1386/02/19 \|


	چند عكس از كاني ها بقيه ي عكس ها رو توي ادامه ي مطلب ببينيد... ادامه مطلب \|+\| نوشته شده توسط میترا محمدی در یکشنبه 1386/02/16 \|


	سنگ هاي كربناته مقدمه سنگ‌هاي كربناته حدود 0/020 سنگ‌هاي رسوبي را تشكيل مي‌دهند و تقريباً هميشه خالص مي‌باشند. اين سنگ‌ها عمدتاً از كاني‌هاي كربناته، نظير كلسيتCaCo₃ ، اراگونيت CaCo₃ و دولوميتCamg(Co₃)₂ تشكيل شده‌اند بعلت فعاليت يخچال‌ها در پلئيتوسن (Pleistocene) رسوبات كربناته درياهاي كم عمق كنوني توسعه زيادي ندارند. ولي در گذشته درياهاي كم عمق شبيه بخش جنوبي خليج فارس متناوباً بخش وسيعي از كره زمين را مي‌پوشاند كه منجر به تشكيل انباشته‌هاي ضخيمي از سنگ‌هاي آهكي شده است. عوامل مختلفي از قبيل درجه حرارت، شوري، عمق آب و ورود مواد تخريبي تشكيل سنگ‌هاي آهكي را كنترل مي‌نمايند. اكثر رسوبات كربناته در مناطق گرم حدود 30 درجه جنوب و شمال خط استوا بوجود مي‌آيند. مطالعه و بررسي سنگ‌هاي كربناته بسيار با اهميت است زيرا حدود 50 درصد سنگ‌هاي مخزن نفت در دنيا و حدود 95 درصد سنگ‌هاي مخزن نفت و گاز ايران در اين گونه سنگ‌ها تشكيل شده است. بعنوان مثال سنگ مخزن نفت در سازند اسماري در جنوب و جنوب غرب ايران يكي از بهترين سنگ مخزن نفت در دنيا مي‌باشد. سنگ‌هاي كربناته داراي كاربردهاي شيميايي و صنعتي فراواني مي‌باشد بعنوان مثال اين گونه سنگ‌ها كارايي فراواني در صنعت ساختمان‌سازي چه به صورت مصالح و چه به صورت سنگ ساختماني مي‌باشند ايران از جهت دارابودن اين گونه معادن بسيار غني است. در جاي‌جاي كشورمان اين گونه منابع با حجم بسيار مناسب نهفته است استان‌هاي امروزه داراي منابع فعال‌تري نسبت به اين‌گونه سنگ‌ها مي‌باشند عبارتند از استان قم، لرستان، اصفهان .... مي‌باشند. از طرف ديگر بررسي اينگونه سنگ‌ها براي شناسايي مناطق كارستيك حايز اهميت فراوان از جنبه آب‌شناسي و توريستي مي‌باشد. زيرا بسياري از منابع آب زيرزميني در استان‌هاي خشك ما در اين سنگ‌ها واقع باشند. از نظر توريستي نيز با بررسي اينگونه سنگ‌ها مي‌توان مناطق مستمر جهت شناسايي غار بني‌صدر را شناسايي شود. اين گونه سنگ‌ها را بر اساس كاني تشكيل دهنده آن‌ها به 1- سنگ‌آهك limestone : كه عمدتاً از اراگونيت و كلسيت تشكيل شده و عمدتاً رنگ خاكستري دارد. 2- دولوميت: كه عمدتاً از كاني دولوميت ساخته شده است. از ويژگي‌هاي مهم جهت شناسايي دولوميت مي‌توان به سطح هوازدگي دولوميت‌ها اشاره نمود كه معمولاً به رنگ زرد خاكستري يا قهوه‌اي خاكستري مي‌باشد. علت اين امر وارد مقادير كمي آهن در ساختمان بلور دولوميت است كه در هنگام هوازدگي اين رنگ خاص را به سطح دولوميت‌ها مي‌دهد. بافت سنگ‌هاي كربناته بافت سنگ‌هاي تخريبي از دانه‌ها، ماتريكس و سيمان تشكيل شده بود. سنگ‌هاي كربناته اجزاء مشابه بافتي با سنگ‌هاي تخريبي دارند كه اجزاء آن عبارتند از: الف: اكولم‌ها (معادل دانه‌ها در سنگ‌هاي تخريبي بوده و عبارتند از رسوباتي مي‌باشند كه منشاء داخل حوضه رسوبي داشته و از خارج از حوضه وارد آن نمي‌شود) كه عبارتند از: 1- اپنتراكلاست‌ها: ذرات يا قطعات نابجاي زاويه‌دار يا شبه زاويه‌دار بوده كه همزمان با رسوب‌گذاري بوجود آمده‌اند. اندازه آنها متغير بوده و بنظر مي‌رسد اين ذرات از كف دريا كنده شده و مجدداً رسوب نموده‌اند. -2 لائيدها: ذرات كروي يا شبه كروي با ساختمان داخلي شعاعي با دواير متحدالمركز كه جنس آن كربنات كلسيم است مي‌باشند. اندازه لائيدها عمدتاً از 2 ميلي‌متر كوچكتر است. 3- پلت: ذرات گرد تا بيضوي بوده كه فاقد ساختمان داخلي مي‌باشند. اندازه آنها مابين 0/03 تا 0/15 ميلي‌متر است. پلت‌ها از فضولات جانوران لجن‌خوار كف درياها تشكيل شده‌اند. ذرات فسيلي: صدف انواع موجودات دريازي نظير دوكفه‌اي‌ها، براكپرپودها و انواع موجودات نظير مرجان‌ها، ماهيها ... كه بعد از مرگ موجود در محيط زيست آن‌ها رسوب مي‌نمايد. تقسيم‌بندي سنگ‌هاي كربناته: امروزه دانشمندان مختلف زمين‌شناسي سنگ‌هاي كربناته را بر اساس بافت و نوع اكولم‌هاي آن به طرق مختلف تقسيم‌بندي نموده‌اند كه براي بررسي آن‌ها مي‌توان به كتب مختلف سنگ‌شناسي رسوبي مراجعه نمود. ما سعي داريم كه در اين مبحث برخي از معروف‌ترين انواع سنگ‌هاي كربناته را به اختصار شرح دهيم. 1- ميكرايت: ميكرايت از گل كربناته تشكيل شده است. ميكرايت در نواحي از دريا رسوب مي‌نمايد كه انرژي محيط بسيار كم باشد. 2-سنگ آهك فسيل‌دار: اين‌گونه سنگ‌هاي آهكي فسيل‌ها يا قطعات باقي‌مانده جانوران قديمي مي‌باشند. مابين اين قطعات را يا گل‌كربناته پر مي‌نمايد. 3- كوكينا: كوكينا نوعي سنگ آهك فسيل‌دار مي‌باشد كه از صدف فسيلها تشكيل شده است كوكنيا فاقد ماتركس بوده و يا مقدار ماتريكس در آن بسيار كم است. اندازه صدف‌ها در كونيا از 2 ميلي‌متر بزرگتر بوده و با چشم قابل مكشاهده مي‌باشند. 4- چالك: چالك نوعي سنگ آهك فسيل‌دار است كه از صدف جانوران ميكروسكوپي تشكيل شده است. پلانكتون‌ها عمده‌ترين موجودات تشكيل دهنده چالك مي‌باشند. از نظر بافتي چالك مشابه ميكرايت‌ها است ولي از نظر رنگ چالك سفيد رنگ مي‌باشد. - سنگ آهك‌هاي كريستالين: اين گونه سنگ‌ها زا بلورهاي درشت كربنات كلسيم تشكيل شده‌اند. علت بوجود‌آمدن اين بلورها تغييرات فيزيكي و شيميايي در حين مراحل سنگ‌زايي (دياژنز) مي‌باشد. - تراورتن: در محيط‌هاي غاري، چشمه‌ها و يا رودخانه‌ از تبخير آب‌هاي حاوي كربنات كلسيم بوجود مي‌آيد. متراورتن سنگي با چگالي زياد و بلوري مي‌باشد استالاكتيت‌ها و استالاگميت‌ها از جنس تراورتن مي‌باشند. تراورتن نوعي سنگ زميني بوده و در مجسمه‌سازي و سنگ‌هاي تزئيني كاربرد دارد. تراورتن‌ها از رخساره‌هاي جديد زمين‌شناسي هستند كه در رخساره‌‌هاي دوران چهارم در عهد حاضر گسترش دارند. - سنگ دولوميت: سنگ دولوميت از كاني دولوميت تشكيل شده است. بيشتر دولوميت‌ها منشاء ثانويه داشته يعني در اثر فعل و انفعال سيلات حاوي mg با سنگ‌هاي كربناته تشكيل يافته‌اند. در حين دولوميتي‌شدن ممكن است بافت سنگ اوليه حفظ شود و يا كلاً از بين مي‌رود. دولوميت سلطانيه با سن پركامبرين در ايران نمونه‌اي از دولوميت‌هاي با منشاء اوليه مي‌باشد. دولوميت كاربرد صنعتي شيميايي فراواني صنايع مختلف نظير صنايع نسوز و شيشه‌سازي دارد. 3- سنگ‌هاي رسوبي آلي سنگ‌هاي رسوبي سيليسي سنگ‌هاي رسوبي‌ سليس‌دار عمدتاً از Sio₂ تشكيل شده‌اند، اين گونه سنگ‌ها از رسوب شيميايي Sio₂ موجود در محلول تشكيل شده‌اند. بنابراين، اين‌گونه رسوبات از نظر ژنتيكي تفاوت فاحشي نسبت به كوارتزآرنايت دارند. عمده‌ترين سنگ‌هاي سيليسي عبارت از چرت، دياتوميت و اُپال مي‌باشد. چرت Chert (كوارتز ميكروكريستالين): چرت از دانه‌هاي بسيار ريز سيليس كه داراي منشاء شيميايي يا بيوشيميايي است تشكيل يافته است. برخي از چرت‌ها حاوي باقي مانده اسكلت جانداران ريز نظير راديولاريت‌ها و يا سوزن‌هاي اسفنج‌هاي سيليسي مي‌باشند كه فقط در زير ميكروسكوپ قابل مشاهده ‌اند. انواع چرت براساس رنگ آن‌ها به اسامي مختلف ناميده مي‌شوند. سنگ كك يكي از انواع چرت مي‌باشد كه عمدتاً رنگ تيره دارد. ـ دياتوميت Diatomite يكي از سنگ‌هاي معدني مي‌باشد كه كاربرد صنعتي فراواني در صنايع مختلف خصوصاً صنايع نظامي دارد. دياتوميت، سنگي بسيار نرم، سفيد و با چگالي كم و قابليت پودرشدگي خوبي است. دياتوميت از اسكلت دياتومه‌ها تشكيل شده است. در ايران معادن دياتوميت يافت مي‌شود كه يكي از معادن آن در آذربايجان شرقي نزديكي تبريز مي‌باشد. ج: سنگ‌ آهن رسوبي آهن يكي از فراوان‌ترين عناصر در پوسته جامد زمين است و فقط معدودي از سنگ‌ها، از تركيب آهن عاري مي‌باشند. بنابراين سنگ آهن به سنگهايي اطلاق مي‌گردد كه مقدار آهن آنها بيش از 15 درصد، (كه معادل 21/3 درصد Fe₂o₃ و يا 19/4 درصدFeo است) تعيين شده باشد. از جمله رسوبات غني از آهن مي‌توان به لاتريت و رس‌هاي آهن‌دار اشاره نمود. \|+\| نوشته شده توسط میترا محمدی در یکشنبه 1386/02/16 \|


	سنگ شناسي دگرگوني انواع‌ دگرگوني دگرگوني را مي‌توان بر اساس عوامل مؤثر برآن، ميزان و وسعت پراكندگي و يا شكل ظاهري توده‌ي دگرگون شده به گروههاي مختلفي تقسيم نمود. برخي از مهمترين انواع دگرگوني عبارتند از دگرگوني مجاورتي، دگرگوني ناحيه‌اي، دگرگوني ديناميكي يا حركتي، دگرگوني تدفيني، دگرگوني ناحيه‌اي، شدگرگوني هيدرونرمال و دگرگوني در زير كف اقيانوسها. كه هر يك مشخصات و ويژگي‌هاي بافتي، سنگ شناسي و .... خاص خود را دارا مي‌باشند. دگرگوني ناحيه‌اي يا عموميRegional Metamorphism دگرگوني ناحيه‌اي با گسترش زياد (از چند صد متر تا هزاران كيلومتر) در نوارهاي كوهزايي و محل برخورد صفحات پوسته زمين به دو صورت دفني و ديناميكي اتفاق مي‌افتد. در دگرگوني ناحيه‌اي ميزان دما گاه به هشتصددرجه سانتي‌گراد و مقدارفشار به دوهزار تا هزاربار مي‌رسد و گاهي ممكن است مدت زمان تأثير آنها به بيش ازده ميليون سال نيز برسد. اين نوع دگرگوني معمولاً با فعاليتهاي ماگمايي همراه است. شيست، فيليت، گنيس، واسليت از جمله معروف‌ترين سنگهاي حاصل از دگرگوني ناحيه‌اي هستند. دگرگوني ديناميكيCataclastic Metamorphism بر اثر حركات تكتونيكي پوسته زمين و فشارهاي جهت‌داري كه منجربه ايجاد گسلهاي بزرگ، چين‌ها و وراندگي‌هاي مهم مي‌شود، در ساخت سنگهاي سطوح فوقاني پوسته تغييراتي ايجاد مي‌گردد. به طوري كه ساخت قديمي سنگ از بين رفته و ساخت جديدي در آن به وجود مي‌آيد. فشار جهت‌دار مؤثر در اين نوع دگرگوني سبب پيدايش شيستوزيته در سنگ مي‌شود كه بر اثر آن مي‌توان سنگ را به صورت ورقه‌هاي نازك از يكديگر جدا كرد.ميلونيت يك نوع سنگ دگرگوني شده است كه در دگرگوني‌هاي ديناميكي به وجود مي‌آيد. دگرگوني اصابتي يا ضربه‌ايImpact or shock Metamorphism بر اثر برخورد سنگهاي آسماني (متئوريتها) با سطح زمين و يا تحت تأثير انفجارهاي هسته‌اي در زيرزمين، سنگها دچار دگرگوني مي‌شوند. اگر سنگ آسماني كه با زمين برخورد كرده است بزرگ و سنگين باشد مي‌تواند تا محدوده‌ي نسبتاً وسيعي، سنگهاي اطراف خود را ذوب كرده و حتي مقدار كمي از آنها را به بخار تبديل نمايد. در انفجارهاي زيرزميني نيز بر اثر تشعشعات ناشي از انفجارهاي هسته‌اي، بخشي از سنگها، در اطراف محل انفجار ذوب يا بخار مي‌گردند و پديده دگرگوني در آنها به وقوع مي‌پيوندد. سنگهاي تشكيل شده بر اثر اين پديده داراي كاني‌هايي هستند كه فقط تحت فشار بسيار بالا تشكيل مي‌گيرد و اين موضوع اشاره به اهميت بسيار زياد فشار در اين نوع دگرگوني دارد. دگرگوني هيدروترمالHydrothermal alteration محلول‌ها و آبهاي نفوذي‌اي كه در حين نفوذ در درون زمين، بر اثر درجه زمين گرمابي و برخورد با منابع ماگمايي يا گرم و تبخير مي‌شوند، يا مواد سيالي كه هنگام انجماد توده هاي نفوذي از آن جدا گشته‌اند، از نظر فعل و انفعالات شيميايي بسيار فعالند و در حين بالا آمدن به آساني با سنگهاي محيط تركيب شده و آنها را حل مي‌نمايند و يا باعث تشكيل كانيهاي جديد و دگرگوني آنها مي‌گردند. به عنوان مثال بر اثر واكنش‌هاي بين محلول‌ها داغ با سنگهاي اليوين و پيروكسن‌دار، اين كاني‌ها به سرپانتين تبديل مي‌گردند. دگرگوني زير كف اقيانوسهاocean-Floor Metamorphism در اثر جانشيني كانيهاي سازنده بستر اقيانوس در نتيجه خروج بازالت از رشته كوههاي اقيانوسي، تحت تأثير فشار بسيار كم و دماي نسبتاً زياد سنگها دچار دگرگوني مي‌شوند. كه اين نوع دگرگوني به نام دگرگوني زيركف اقيانوسها خوانده مي‌شود. دگرگوني ناحيه ‌وزني (تدفيني)Burial Metamorphism زماني كه ضخامت زيادي از رسوبات يا سنگهاي آتش‌فشاني (قطر بيش ازده کیلومتر) بر روي هم انباشته مي‌شوند در اثر افزايش دما و فشار در اعماق زياد دگرگوني نوع تدفيني به وقوع مي‌پيوندد . در اين نوع دگرگوني مهمترين عامل فشار ناشي از ضخامت طبقات سنگي است و دما نقش چنداني ندارد(دما معمولاً كمتر ازچهارصدوپنجاه درجه سانتي‌گراد است) به دليل آنكه در اين دگرگوني هيچ‌گونه فشار جهت‌داري در كارنيست سنگهاي حاصل بدون لايه‌اند. \|+\| نوشته شده توسط میترا محمدی در یکشنبه 1386/02/16 \|


	کاریکاتورهای برگزیده ادامه مطلب \|+\| نوشته شده توسط میترا محمدی در شنبه 1386/02/08 \|


	آشنایی با شما ... سلام پویندگان عزیزم به شما خوش آمد می گویم امیدوارم مطالب مندرج در این وبلاگ مورد توجه شما واقع شود . دوستان با کمال افتخار منتظر دریافت نظرات و پیشنهادات شما هستم . با آرزوی آشتی با زمین شناسی برای بچه های ایرانی ... \|+\| نوشته شده توسط میترا محمدی در شنبه 1386/02/08 \|


	رصد خانه ي مراغه رصدخانه مراغه رصدخانه‌ای بود که در دوره هلاکو خان زیر نظر خواجه نصیرطوسی در شهر مراغه ساخته شد. این رصدخانه روی تپه‌ای در غرب مراغه قرار داشته است و امروز تنها پی‌های بخش‌های مختلف و بخشی از سدس سنگی آن باقی مانده است. در سال‌های اخیر گنبدی برای محافظت از بقایای این بنا بر روی بخشی از آن ساخته شده است. ادامه مطلب \|+\| نوشته شده توسط میترا محمدی در چهارشنبه 1386/02/05 \|


	عکس ها ... ادامه مطلب \|+\| نوشته شده توسط میترا محمدی در چهارشنبه 1386/02/05 \|


	تقویم آفتابی مسجد سلیمان شهر «مسجد سلیمان» در استان خوزستان، نام خود را از بازمانده‌های بنایی باستانی به همین نام گرفته است که در بلندی‌های مشرف به شهر ساخته شده است و از نام اصلی آن اطلاعی در دست نیست. این محوطه باستانی که در گویش مردمان بومی به نام «صفه سرمسجد» نیز شناخته می‌شود، عبارت است از تختانی (صفه‌ای‌) چهارگوش به درازا و پهنای تقریبی 120 در 100 متر که تقریباً تمامی بناهای روی آن از بین رفته و تنها اندکی از شالوده‌های آنها برجای مانده است. برای ساخت این تختان و بناهای روی آن، در آغاز دیوارهایی در پایین شیب کشیده‌اند و آنگاه ناهمواری‌های بالای کوه را زدوده و با آوار آن فرورفتگی‌ها و گودی شیب را پرکرده‌اند تا تختان مناسبی برای ساخت‌و‌سازها فراهم آید. بر روی این تختان، شماری از بناهای گوناگون همراه با محوطه‌های باز، و نیز چندین ردیف پلکان برای دسترسی به آن ساخته بوده‌اند در زمینه کاربری بنای مسجد سلیمان هنوز هم آگاهی چندانی در دست نیست. برخی آنرا یک نیایشگاه یا کاخ و یا آتشکده احتمال داده‌اند که البته می‌توان احتمال‌های دیگری همچون بنایی برای گردهمایی‌های عمومی (همچو هگمتانه وتخت‌جمشید) را نیز گمان داد. امروزه جز بقایای مبهمی از مجموعه بناها، چیزی برجای نمانده است. اما دیوارهای تختان، بسیاری از پلکان محوطه، و همچنین آثار سکونتگاه‌های پیرامون آن، تاکنون بازمانده‌اند و می‌توانند سرچشمه آگاهی‌های فراوانی باشند که تاکنون بگونه‌ای جدی به آن پرداخته نشده است. بنای مسجد سلیمان شباهت‌های فراوانی با تخت‌جمشید و برخی از دیگر آثار هخامنشی دارد. هر دو، ساخته شده بر تختانی پشت به کوه، دیوارهایی در پایین شیب، سنگ‌های خشکه‌چین بزرگ و بدون ملات، بناهای گوناگون بر بالای تختان، و پلکان‌های سنگی عریض با خیز کم و پاخور زیاد هستند. اما بنای مسجد سلیمان در مقایسه با آثار هخامنشی، کهن‌تر و بسیار ابتدایی‌تر است. این گمان وجود دارد که شاید این بنا از آن شاهان «انشان» یا هخامنشیان پیش از شاهنشاهی، همچون کمبوجیه یکم، کورش یکم یا چیش‌پیش باشد. به هر روی معماری مسجد سلیمان، پیشینه گونه‌ای از معماری ایرانی است که بعدها با ساخت پاسارگاد و تخت‌جمشید به اوج خود می‌رسد و نشان می‌دهد که این گونه معماری در ایران باستان ناشناخته نبوده است. اما یکی دیگر از شباهت‌های بنای باستانی مسجد سلیمان با بناهای شاهنشاهی هخامنشی، عبارت است از سازه‌ای نیمه چلیپایی و تاقچه‌مانند که شباهت فراوانی با آفتاب‌سنج‌های بنای تقویمی «کعبه زرتشت» در نقش‌رستم و «زندان سلیمان» در پاسارگاد دارد. نخستین بررسی‌های نگارنده نشان می‌دهد که این سازه نیز همچو خود بنا، نمونه‌ای کهن‌تر، و پیشینه‌ای از آفتاب‌سنج‌های هخامنشی است و زاویه‌های تشکیل‌شده داخلی آن با زاویه میل خورشید به هنگام طلوع در آغاز هر یک از فصل‌های سال مطابقت دارد. آفتاب‌سنج‌های مسجد سلیمان ابزاری برای تشخیص فرارسیدن زمان برگزاری مراسم ناشناخته آیینی در آن جایگاه بوده است و از آنجا که ضلع شمالی بنا (که آفتاب‌سنج نیز بر آن قرار دارد) در امتداد شمال‌ باختری به جنوب خاوری است و خورشید انقلاب زمستانی در امتداد همین ضلع بنا بر می‌دمد، گمان می‌رود که آیین‌های آن با شب یلدا یا زایش خورشید (مبدأ گاهشماری میترایی) در پیوند بوده باشد. سالم‌ترین این سازه بر نمای خارجی دیوار شمال خاوری بنای مسجد سلیمان قرار دارد که به تمامی از سنگ‌های بزرگ و کوچک زبره‌تراش و خشکه‌چین ساخته شده است. بلندای کلی دهانه این آفتاب‌سنج 96 سانتیمتر و پهنای آن 64 سانتیمتر است در حالیکه دو فرورفتگی آن به ترتیب عمقی در حدود 25 و 28 سانتیمتر، و اضلاع انتهایی آنها به ترتیب پهنایی در حدود 20 و 27 سانتیمتر دارا هستند. این اندازه‌ها موجب ایجاد زاویه‌هایی در حدود 24 و 48 درجه در میان گوشه‌های ضلع‌ها شده است. ثبت اندازه‌های طول‌ها و زاویه‌ها با اعداد تقریبی، بخاطر فرسودگی و آسیب‌دیدگی اجزای این سازه است که نیاز به بررسی‌های بیشتر و اندازه‌گیری‌های دقیق‌تر پس از مرمت و نوسازی دارد. در این تقویم آفتابی و به هنگام طلوع خورشید در آغاز هر یک از فصل‌های سال، سایه گوشه خاوری آفتاب‌سنج، به ترتیبی که در نقشه دیده می‌شود بر روی یکی از گوشه‌های داخلی آن ایجاد می‌شده است. البته با اینکه بنای مسجد سلیمان و تقویم آفتابی آن آسیب‌های جدی‌ بخود دیده (به ویژه در سال‌های اخیر) و هیچگونه کوششی برای حفاظت و نگهداری آن انجام نمی‌شود، هنوز هم می‌توان این پرتوها و سایه‌ها را با دقتی متوسط در محل مشاهده کرد. امید می‌رود تا جوانان مسجد سلیمان و اداره میراث فرهنگی آن، بیش از این در اندیشه نگاهداری و مراقبت از این یادمان کهن دانشی ایرانیان باشند و برای دستیابی به دیگر توانایی‌های زمان‌سنجی آن (که هنوز نگارنده به پایان نرسانده است) بکوشند. مباد که رویدادهای تلخ و ویرانگر بناهای باستانی «برد نشانده» در بیست کیلومتری شمال مسجد سلیمان، در اینجا هم تکرار شود. \|+\| نوشته شده توسط میترا محمدی در چهارشنبه 1386/02/05 \|

Saman Golestani